Hoe match je de twee reacties op stress? (de nummer 1 voor miscommunicatie)

De reactie op stress in de relatieconversatie

relatie-conversatie

west-coaching_pullinsteadofpush

Grof onderverdeeld hebben mensen twee reacties op stress: autoplastisch en alloplastisch. Dat is letterlijk vertaald: “ik verander mijn vorm” versus “de ander verandert zijn vorm”. En dat is werkelijk de absolute nummer één reden waarom het in relaties vaak mis gaat in de communicatie.
De één is aan het duwen terwijl de ander loopt te trekken… dan is het handig om daar even iets nader naar te kijken met elkaar. Probeer eerst even een beeld te krijgen bij de beide manieren van omgaan met het gevoel van stress dat ontstaat door situaties waarin mensen samen onder druk staan.


Autoplastisch

De alloplastische reactie op stress is redelijk naar binnen gericht. Als er druk op de situatie ontstaat dan zal de “alloplast” vooral er over nadenken wat hij/zij aan zichzelf moet veranderen. De eerste gedachten gaan in de richting van: “ik doe het niet goed”, “ik moet het beter doen”, “ik moet harder werken”, “ik moet meer doen”, “ik moet me beter aanpassen”. Dat hoeft niet altijd direct te zijn dat er dingen veranderen. Het kan ook wat meer op de lange termijn werkt: dat je niet gelijk reageert maar dat je de oplossing voor je problemen wel in de richting van jouzelf zoekt: “ik moet nog een opleiding doen”, ” ik moet me mooier maken”, “ik moet eerst iets anders kunnen voordat ik dit nogmaals kan proberen”. Dat soort gedachten zullen vaak de manier van denken zijn die door het hoofd van een alloplast gaan als de stress in een situatie oploopt.


Alloplastisch

De alloplastische benadering (door Kohut in de narcistische ontwikkelingsfase werd geplaatst) werkt juist precies tegenovergesteld. De “alloplast” zal de aandacht vooral naar de omgeving laten gaan en kijken wat daar allemaal aangepast moet worden. Reacties als: “dat doe je niet goed”, “dat zou je eerder kunnen doen (of later)”, “het zou hier ruimer moeten worden” of “mensen zouden mij meer ruimte moeten laten”, dat zijn vooral de richtingen waarin de alloplastische benadering van stressvolle situaties in denkt.

Duits: Alloplastisch, Autoplastisch: Het zich aanpassen van de omgeving aan het organisme, respectievelijk het zich aanpassen van het organisme aan de omgeving.


Verliefdheid

Wanneer we verliefd zijn, zou je kunnen zeggen, zijn we vaak vooral op zoek naar het andere, naar datgene dat ons aanvult. Er zijn gedachten over de gene-pool die dat soort dingen begrijpelijk zouden maken. Dat we op zoek zijn naar een genetisch zo sterk mogelijk nageslacht zou mogelijk een reden kunnen zijn. Maar als je gaat kijken naar de dingen waar we verliefd op worden dan is dat aan de ene kant natuurlijk dat we dingen van onszelf in de ander herkennen maar aan de andere kant ook kunnen genieten van de manier waarop een ander juist zo prettig “anders” is dan dat wij zelf zijn.
Dus dan kan je één keer raden waarom we vaak op een een alloplast verliefd worden als autoplast, en omgekeerd. En omdat we tijdens de verliefdheid niet altijd zo’n scherp beeld hebben van de voor en nadelen van onze partners


Later als de relatie groeit

Later, als de relatie groeit en uit rijpt en verlaat een beetje de ‘mini-psychose van de verliefdheid’ 😉 dan zie je vaak dat mensen juist een wel heel erg scherp beeld krijgen van de lastige kanten van jouw partner. Begrijpelijk, dat heeft alles te maken met de aanvankelijke ontkenning, maar wel lastig.
Je kunt begrijpen dat het voor een alloplast aantrekkelijk is om een autoplast te zien en omgekeerd. Die aantrekkelijkheid van het andere van de ander vermindert en dat heeft alles te maken met het feit dat het zorgt voor krommunikatie in de relatie. De alloplast zal namelijk vooral zien waarin de autoplast tekort schiet en onder dat verwijt zal de autoplast zich waarschijnlijk een tijdje lang hebben aangepast en zal daardoor waarschijnlijk ook persoonlijk zijn gegroeid. Maar op een gegeven moment verlies je de hoop dat je het goed kan doen. Dan wordt je murw of wantrouwend. en verlies je de hoop dat je ooit voldoende zal zijn voor deze alloplastische partner. De alloplast zal zich waarschijnlijk ergeren aan het gegeven dat de autoplast zich vroeger zo goed aanpaste aan de dingen die gezegd werden. Maar het kan evengoed zijn dat de autoplast zich enorm ergert aan het feit dat de autoplast zich zo aanpast en het de hele tijd bij zichzelf zoekt. “kom toch eens ein-de-lijk voor je zelf op!” is dan al gauw de toon van de relatie-conversatie.
Klagen over je partner is dan ook al vaak de aanmeldingsklacht van deze mensen in relatiecoaching. Niet dat de autoplast dat zegt maar dat zie je in de eerste bijeenkomst waarin de autoplast waarschijnlijk een belangrijk deel van de zitting begint te besteden aan alle dingen die de partner allemaal verkeerd doet.


Tips

Tip nummer één voor de alloplast is om niet te zeuren. Want als je jouw partner eenmaal hebt uitgeput dan duurt het wel even voordat je dat weer hebt recht getrokken. Nou ga ik je niet zeggen dat je de ander niet moet willen veranderen maar je moet wel begrijpen dat je daarmee de boel wat ongelijk benadert. Dus je moet zorgen dat er op de langere termijn veranderbereidwillgheid overblijft. Dat doe je niet door nadruk te leggen op wat er niet goed gaat maar door mensen te ‘helpen’ met hun verandering door dat je benadrukt wat er juist goed gaat.
Tip twee: Nou is net natuurlijk niet zo dat mensen alléén maar òf auto- òf alloplast zijn. Op verschillende gebieden in ons leven verschilt die eigenschap. Daarom raad ik mensen vaak aan om eens na te denken over de gebieden in waar zij tegenover gesteld reageren. Soms kan je dingen vanuit je werk meenemen naar de relatie en soms is dat omgekeerd. Soms zie je dat mensen als Domme/Domina heel goed zijn in het benadrukken van de dingen die hun subbie goed doen. Soms zie je dat een autoplastische Dom of Domme juist het strenge eens goed kan oefenen in een spelsituatie. Dat je daar eindelijk eens goed kan zeuren over de dingen die de ander moet veranderen… best een nuttige oefening.


Vooral

Eigenlijk vooral: let er op alloplast, probeer je er van bewust te zijn: er zit veel groeimogelijkheid in ‘autoplasme’ en de verandering die je wenst: vraag de ander om dingen te veranderen door te versterken wat iemand al in huis heeft in plaats van het negatieve: “jij moet dit niet meer doen”.
Aan de andere kant autoplast, het vertalen van je eigen wensen naar de ander, het aangeven van je eigen grenzen, is natuurlijk ook een nuttige eigenschap die het makkelijker zal maken om met je samen te werken aan een gezamenlijk doel.

Beiden samen, begrijp wat je aan het doen bent!
Het antwoord op (relatie)stress is is gewoon verschillend. De één gaat in een lagere versnelling, neemt meer afstand van de partner en soms zelfs ook van het probleem en vergeten vaak oprecht het hele probleem. De ander voelt zich vaak juist steeds mer gedreven tot communicatie, en begint te trekken aan de ander, stelt voortdurend vragen en benoemt de hele tijd wat er nog niet goed gaat of wat er nog aan probleem bestaat zodat het maar zo duidelijk mogelijk wordt en kan zo snel mogelijk kan veranderen. En dat terwijl de waarheid in het middel ligt. Soms is het beter om even tijd te nemen en dingen te laten liggen, te laten rijpen. Soms is het beter om grenzen aan te geven en doelen te stellen en samen te werken.
Probeer dat niet zo zeer te veranderen of achterwege te laten maar heb het er over en probeer bij je partner na te vragen hoe je dat zo positief mogelijk kan doen. Probeer samen te werken en als koppel sterker te zijn dan als twee enkelingen. “Koppel-power” noem ik dat wel. En het is de moeite waard om te onderzoeken.


Wanneer dit aan het denken zet en je wilt daar eens contact over opnemen…
Heb je aanvullingen of opmerkingen: plaats hieronder een reactie…

contact opnemen >

zie:
Psychoanalytisch woordenboek

Advertenties

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s