Seksueel misbruik en neiging tot BDSM???

Seksueel misbruik en BDSM… een mening

KinkAwareCoach-BDSM-incestHet heeft er soms alle schijn van dat mensen die in hun verleden seksueel misbruik hebben meegemaakt in de Kink- en BDSM-scene meer voorkomen dan daarbuiten in de ‘vanilla’-wereld. Je hoort er regelmatig over wanneer je jezelf bezig houdt met mensen in de kink-scene die tegen dingen aan lopen in hun leven.

Dat is een eerste bias om rekening mee te houden.
(kleine waarschuwing: dit stukje kan wel een trigger zijn voor mensen die grensoverschrijding hebben meegemaakt) Natuurlijk is de kans dat wij als Kink Aware Professionals daar meer over horen omdat het ook onderwerpen die met ons besproken worden binnen de scene. Aan de andere kant lijkt onderzoek uit te wijzen dat dit niet zo zou zijn. Dat zelfde onderzoek lijkt te laten zijn dat mensen binnen de kink-scene waarschijnlijk opener praten over hun behoeften en gevoelens, dus de kans is groot dat gevoelens over het verleden ook meer worden uitgesproken, dat er in het algemeen opener wordt gepraat over de dingen die er seksueel zijn gebeurd in het leven.

Verder is er nog een reden waardoor het waarschijnlijker lijkt dat er mensen met geestelijke problemen te vinden zijn in de kink-scene.
In de fase dat je bij jezelf aan het ontdekken bent dat “kinky seks voor jou best wel eens aantrekkelijk zou kunnen zijn” dan is het eigenlijk vrij gebruikelijk (ook al is dat lang niet altijd zinvol) om een zoektocht te beginnen naar “de oorzaak” daarvan, de reden waarom jij anders bent dan anderen. Natuurlijk springen de heftiger herinneringen op seksueel gebied al snel in het oog als “oorzaak”, volledig los van de vraag of dit verband echt wel een wel een oorzakelijk verband is.

Een andere ‘reden’ waarom je meer mensen zou kunnen tegenkomen in de kink-scene die praten over hun met seksuele trauma’s -iets dat je in discussies regelmatig zult tegenkomen-, dat is de gedachte dat Kink en BDSM heilzaam zou kunnen zijn en dat mensen zich daarom aangetrokken voelen tot kink.

Nou zou ik zeker niet willen zeggen dat dit altijd zo is, en ik wil al zeker duidelijk zijn dat je daar als therapeut geen actieve rol in moet innemen ten opzichte van jouw klanten(!) maar het is wel degelijk zinvol om na te denken over de mogelijke heilzaamheid van dergelijke persoonlijke ervaringen on de BDSM-kink-scene.
Het is een beladen onderwerp dat sterke gevoelens opwekt aan beide kanten van de discussie “nee, het is altijd ziekmakend” versus “het is heilzaam”. Omdat we niet geloven dat beide kanten van deze discussie houdbaar zijn lijkt het ons een goed idee om te kijken naar de manieren waarop BDSM en kink heilzaam zouden kunnen zijn en de manieren waarop dat zeker niet het geval is.


manieren waarop BDSM en kink heilzaam kunnen zijn?

De verschillen in seksuele behoefte tussen mensen is enorm zowel in hun expressie-vormen als in heftigheid. Zonder hierbij nou in de victemblaming valkuil van “hij/zij zal het wel hebben verdiend” te willen stappen (consent staat voorop in ons idee over seksualiteit in BDSM). Tegelijkertijd zal in een aantal gevallen grensoverschrijding zijn ontstaan mede omdat iemand met een hogere seks-drive zichzelf in situaties heeft gebracht die achteraf gezien onverstandig lijken. Het heeft niet geleid tot een bevredigende seksuele ervaring maar tot de ervaring van grensoverschrijding, direct of door de interpretatie achteraf. Nogmaals, dat is niet bedoeld als victim-blaming maar als aanmoediging om oog te hebben voor de lange termijn bij zelf-verantwoordelijkheid, ook op seksueel gebied: Hoe pak je de dingen zo aan dat je er achteraf met een goed gevoel op terug kijkt.

Is het voor mensen met een hoger-dan-gemiddelde seks-drive dan beter een goede zaak om zichzelf maar af te sluiten voor hun eigen seksualiteit? Of is het misschien juist ook voorstelbaar dat een kinky, of BDSM contact meer mogelijkheden in zich heeft om seks vooraf te structureren of het per direct te stoppen wanneer iets toch achteraf niet gewenst blijkt (met behulp van de bekende stopwoorden). Een manier waardoor heftiger seks ook met minder angst beladen hoeft te zijn.
Juist doordat er meer mogelijkheden zijn om het verloop te controleren -ook al is dat misschien bij vormen van BDSM ogenschijnlijk niet het geval voor de buitenstaander- is er mogelijk minder angst voor “herhaling” waardoor deze meer doorgesproken en gestructureerde ervaringen als leuk, geil, spannend ervaren kunnen worden.

Je kan je ook voorstellen dat bepaalde herinneringen (die je uiteindelijk natuurlijk iedere keer weer opnieuw creëert als je jezelf ‘herinnert’ -dat is waarom psychotherapie werkzaam lijkt te zijn-) een ander karakter krijgen als je er zelf vanuit een BDSM-blik naar kijkt. Dat praat het verleden niet goed, het verleden verandert niet maar de manier waarop je kijkt wèl.


Herhalingsdwang?

Aan de andere kant kan natuurlijk in sommige gevallen ook sprake zijn van wat in de psychotherapie wel met ‘herhalingsdwang’ wordt aangeduid. Een lastige term die wij hier zouden willen duiden als de bekendheid met een manier van omgaan (vaak met machtshouders/opvoeders) die maakte dat je op bepaalde ongebruikelijke manieren leerde om om te gaan met deze machthebbers. Een gedrag, een relatie die -zeker bij herhaalde grensoverschrijdingen- goed ‘geoefend’ is en die echt anders is dan ‘gewone’ situaties en verhoudingen bij de leeftijdsgenoten. Niet zelden wordt ook de keuze voor de reactie op de grensoverschrijdingen of misbruikssituatie  gekleurd door positie van het slachtoffer in het gezin (“als ik dit mij laat gebeuren, dan gebeurt het niet met mijn broertje/zusje” etcetera) waardoor er soms schijnbaar een gevoel van ‘keuze’ ontstaat. Voorstelbaar is dat -door deze ongelijkwaardige levenservaringen- andere gelijkwaardiger vormen van seksualiteitsbeleving niet zijn voorbereid / geoefend in de jeugd. Daardoor lijken mensen soms te ‘kiezen’ voor een ongezonde relatie omdat er een zekere herkenbaarheid in die machtsverhouding lijkt te zitten. Oppervakkig gezien lijkt het dan alsof de situatie zich herhaalt. Mogelijk speelt ook een hoop dat “het dit keer anders loopt” een rol in de keuze voor situaties die (uiteindelijk) herhaling van het trauma (lijken te) geven.

Juist als mensen jeugd-ervaringen hebben meegemaakt met bijvoorbeeld een narcistischer opvoeder kan er een gebrek aan zelfwaardering ontstaan zijn die partnerkeuze in de hand werkt die zij achteraf mogelijk zullen duiden als “herhaling”. Bijvoorbeeld, de juist ongeremde seksualiteit van “de foute man” kan zo ook een aantrekkelijkheid hebben die in dit licht gezien zou kunnen worden. Het overdreven “I’ll put you on a pedestal” – gedrag van mensen met narcisme kan voor hun partners aanvankelijk het gevoel geven dat het nu eindelijk anders kan worden (iets wat je wel vaker ziet bij de binge-purge-cirkel van deze mensen).

Juist het ‘vertrouwd element’ van het misbruik kan ervoor zorgen dat je jezelf niet goed houding weet te geven in andere relatie vormen.

Wederom, dit is niet bedoeld als victim-blaming richting het verleden maar als aanmoediging in de toekomst om zelf je verantwoordelijkheid te herkennen als je dergelijke dingen zou hebben meegemaakt.

Het lijkt dat in dergelijke situaties BDSM als ‘heilzaam’ ervaren zou kunnen worden, juist omdat het een relatief ‘safe’ oefen-terrein vormt dat er mogelijk voor zorgt dat iemand nieuwe en andere ervaringen op doet die het gedragspalet kunnen verbreden. Hoe ervaar je ander relatie-gedrag (de aftervare bijvoorbeeld) na het gedrag dat hoort bij de ‘bekende’ machtsverhoudingen.
Laat ik duidelijk zijn: het eindeloos herhalen van de oude setting is natuurlijk niet heilzaam maar als iemand een potje vindt dat onder zijn/haar dekseltje past en seksualiteit op dat deze manier ook als bevredigend wordt ervaren en een opening kan zijn naar nieuwe ontdekkingen op relationeel/emotioneel terrein… als iemand door de negotiations ook het eigen verhaal ‘flexibiliseert’, dan is het waarschijnlijk onterecht om BDSM-spel alleen maar als “pathogeen” (ziekmakend) te zien.


Van slachtoffer naar dader

Het slachtoffer dat dader wordt is natuurlijk iets dat erg tot de verbeelding spreekt van veel mensen. En het zou inderdaad kunnen zijn dat mogelijk soms de behoefte om een ander onrecht aan te doen, te vernederen, terug te brengen tot seksueel object, een neiging is die mede voortkomt uit onrecht dat iemand eerder is aangedaan. Mensen die benoemen dat in hun dominante of sadistische spel een element zit “to get even”, die spelen waarschijnlijk met dit element.


BDSM-spel als zelf gespeeld ‘psychodrama’

In de psychotherapie zijn een aantal psychodrama-vormen waarin een herhaald uitspelen van een jeugdtrauma met telkens nieuwe uitkomsten, met nieuwe mogelijkheden om in te grijpen, met mogelijkheden om de rol te wisselen -ook met een inmiddels volwassen blik op genot en geilheid- en met nieuwe mogelijkheden om in te grijpen en te sturen een heilzaam effect kan hebben.

Een ander element is dat het bekend is uit psychodrama-vormen en ook veel op inzicht gestoelde therapievormen dat het heilzaam kan zijn om eens “aan de andere kant van jouw eigen verhaal te staan”. Het uitspelen (Nota Bene “spel”: en dus met grenzen en afspraken) van misbruik-situaties wordt door sommige Dom(me)s als verruimend en inzichtgevend worden ervaren doordat er in het spel mogelijkheid ontstaat om eens “aan de andere kant van het misbruik te staan”.

Terwijl ook mensen met misbruikservaringen aangeven mee te maken dat het in een BDSM-spel nu wèl om hun lust gaat en dat zij mee maken dart er waardering is voor de overgave of het incasseringsvermogen. Dat zijn ervaringen in de tegenwoordige tijd die soms aan eenzelfde uitlokkende situatie (de seksuele opwinding van de -seks-partner) een heel ander vervolg kunnen geven.

Nota Bene: ik geloof NIET dat je als therapeut een dergelijk psychodrama spel zou moeten gaan uitspelen tot in het seksuele! Wij geloven er niet in dat een therapeut in een dergelijke positie in staat is om het belang van de klant 100% voorop te houden, hoe veel intervisie en supervisie daar ook tegenaan worden gegooid.
Verder geloof ik dat dergelijke ‘therapievormen’ die dat wèl doen achteraf -alleen al doordat zij zo ver buiten de maatschappelijke afspraken staan- besmet zullen worden met schaamte en geheimhouding en zo alle positieve effecten zou ondermijnen, als die al bereikt zouden kunnen worden door seks met je therapeut te hebben.


Een genuanceerde blik

Het lijkt belangrijk om genuanceerd te kijken in deze zaken. Mensen kiezen hun eigen pad en als therapeut/coach/begeleider heb je daar een beperkte invloed op. Die verantwoordelijkheid, daar moet genuanceerd naar gekeken worden. Hij moet niet overschat worden maar mogelijk hebben we wel een sturende rol, juist als iemand begint aan een pad in deze richting. We denken dat niet alleen voor de één heilzaam kan zijn wat voor de ander ondermijnend zal werken, waarschijnlijk al het ook over tijd schuiven, kan dit zelfs omdraaien bij dezelfde persoon in het verloop van tijd. Zaken die aanvankelijk als bevrijding hebben gewerkt kunnen na verloop van tijd ook weer omdraaien en verstikkend werken wanneer er bijvoorbeeld niet voldoende diversiteit is aan mogelijkheden. Als BDSM niet mee mag groeien in iemands leven dan wordt waarschijnlijker dat iets dat aanvankelijk een bevrijding was, weer het karakter van inperking krijgt.
Zoals een drankje aanvankelijk een prettige en gezonde bevrijding kan zijn voor een hoop neurotische mensen, maar als iemand alleen op die wijze vrijheid weet te verwerven binnen zichzelf dan staat een afhankelijkheid aan diezelfde alcohol natuurlijk wel op de loer. In dit kader is het logisch dat we ook even denken aan de op zichzelf nog erg slecht gedefinieerde term “seksverslaving” en dat een soortgelijk iets daar ook zou kunnen spelen. Iets waar een ander verslaafd aan raakt hoeft niet voor iedereen ‘verslavend’ te zijn. Iets dat achteraf onhandig uitpakt hoeft in zichzelf aanvankelijk niet slecht te zijn geweest, kan zelfs ooit een gezond element zijn geweest… dat mogelijk ook gezond was gebleven als het niet de enige weg was geworden om een bepaald gevoel te bereiken. Diversiteit en andere vormen van contact, andere mind-sets naast seks en BDSM zijn belangrijk voor geestelijk welzijn.


Positive and negative reinforcement

Het lijkt verder verstandig om in de beoordeling van het ‘leerproces’ rond seksualiteit rekening te houden met het feit dat ieder orgasme dat je krijgt in een positie/situatie natuurlijk een behoorlijk sterke reïnforcer zal zijn om die situatie nog eens te herhalen. Dat zijn ook leer-processen die -hoe zij ook uitpakken- hun sporen na zullen laten.
Een fetish die al tot honderden positief beleefde orgasmes heeft geleid zal waarschijnlijk niet ooit “onaantrekkelijk” worden in het leven van deze klant. En waarom zou dat ook zo moeten wezen?

Het orgasme is wel iets om bewust mee om te gaan want seks is een krachtige motivator.


Epiloog

Totaal niet de verwachting hebbend hier volledig te zullen zijn is dit artikel (dat in de loop der tijd absoluut zal groeien en zal worden aangepast) vooral te zien als een paar losse gedachten over de vraag: “is kinky seks of BDSM heilzaam of niet?” waar mensen verder over kunnen denken en discussiëren…
Duidelijk zal wel zijn dat de persoonlijke ervaringen die iemand in zijn eigen even uitleeft heilzamer kunnen uitpakken als zij besproken kunnen worden met een kink-aware professional die niet in de beschuldigende veroordeling terecht komt die bij mensen wel ontstaat wanneer zij menen de klant te moeten ‘genezen’ van de niet-gebruikelijke seksualiteit. Ook gesprekken over mogelijk misbruik-situaties die zijn ontstaan binnen of naar aanleiding van BDSM- of kinky relaties (ook daar lopen daders rond) kunnen zo ook makkelijker worden besproken zonder de schuld-toewijzing “dat je het over jezelf hebt afgeroepen”.

Is kinky seks of BDSM heilzaam?
Zeker niet voor iedereen! Maar voor een aantal mensen is het naar eigen zeggen “enorm bevrijdend”. Waarmee de vraag (aan jezelf of aan jouw partners) zo-af-en-toe toch wel eens mag zijn: “Voor wie dan wel en hoe en wanneer dan wel?” (is mijn seksualiteit heilzaam voor mij?)

Hans
(Kink Aware Coach)


Heb je aanvullingen of opmerkingen: plaats hieronder een reactie…

contact opnemen >

Neem even contact met me op voor een afspraak door hier* contact op te opnemen…