Polyamorie: doen we het hiërarchisch of doen we het anarchistisch?

Polyamorie: hiërarchisch of anarchistisch?
KinkindeRelatie-Nirvana-Anarchy-girls
Vraag: Ik lees over ‘relationship anarchie’ en over ‘primaire partners’… Hoe zit dat?
Antwoord: Grofweg zou je kunnen zeggen dat aan de ene kant “relationship anarchy” (R.A.) en aan de andere kant “hiërarchische relaties” de twee uiterste polen zijn van de manieren waarop je een polyamoreuze relatie kunt onderhouden.Wanneer je besluit dat jullie samen de bekende monogame relatievorm los willen laten dan komt de vraag: als je dat los laat, waar kies je dan voor? Waar op de lijn tussen die twee punten ga je samen zitten, als koppel?

Relationship Anarchy

Laten we eerst even kijken naar “Relationship Anarchy -ook in Nederland regelmatig met de Engelse term aangeduid vandaar-
Je kunt aan de ene kant kiezen voor anarchie, de filosofie die er juist niet in gelooft om het leven in regels vast te leggen. “Relationele anarchie” is een manier van denken over relaties waarin ieder mens de volledig vrijheid heeft om iedere relatie aan te gaan die hij/zij op een bepaald moment wil, de vrijheid om alles te kunnen doen waar zij voor kiezen.

Relationships are constructed between individuals and so those individuals should get to set the terms of those relationships, not society. This can mean atypical labels or no labels at all, hitting the stereotypical milestones on a different order, even better, defining your own milestones, deciding between yourselves what you are and aren’t comfortable with instead of letting your relationship decide that for you etc.

En voor vrijheid is natuurlijk veel te zeggen. Immers, ieder mens is verschillend en iedere relatie is anders. Een relatie zegt toch ook meer waneer zij voldoende vrijheid in zich heeft. Zou jij werkelijk willen dat jouw partner bij je blijft omdat dit MOET?

Dat is dus precies waar het om gaat in RA: d’r moet helemaal niks! Als je dat in alle openheid afspreekt en je gunt elkaar de ruimte om gelukkig te worden. Sterker nog, als je kunt genieten van jouw partner als deze geniet van de ruimte die jij geeft en de ervaringen die daardoor mogelijk zijn, als je kunt genieten van van het genot van jouw partner dan zie je vaak dat niet eens meer zo zeer wordt nagedacht of contacten nou het karakter krijgen van “partner-of-niet”. In RA ligt juist veel meer de nadruk op de spontaniteit van het moment en de vrijheid waarmee je alle verschillende vormen van relaties kan starten… of dat contacten kunnen worden losgelaten zoals dat voelt.

…en dat is natuurlijk waardevol en heerlijk allemaal… tenminste, dat is heerlijk als je die vrijheid aan kunt.

In principe is het natuurlijk helemaal waar: geen enkele relatie zou moeten worden aangegaan vanuit verplichtingen. Want hoe vaak hebben we niet langs de kant staan kijken met de gedachte “ga toch uit elkaar!” als mensen ons het voorbeeld gaven doordat zij alleen nog maar bij elkaar leken te blijven omdat ze ooit “ja” hadden gezegd tegen die huwelijkse plicht?

Wordt die soep zo heet gegeten?

Aan de andere kant is het natuurlijk ook zo dat eigenlijk iedere relatie soms ook echt wel periodes heeft waarin je allebei even echt zult moeten werken aan de relatie. Want zonder verantwoordelijkheid geen vrijheid, en zonder verbondenheid geen gevoel van relatie. Soms zit het in relaties even tegen en dan zijn het misschien niet gelijk “verplichtingen” waardoor je bij elkaar blijft, maar het gaat allemaal even echt niet vanzelf. Soms dan moet je even echt moeite doen voor elkaar en investeren in elkaar. En als er dan niets is dat je tegen houdt, dat jullie samen houdt, dan is het verleidelijk de aandacht naar buiten te richten en om aan verleidingen toe te geven.

Hiërarchische relaties

Dit soort overwegingen, daar heb je met hiërarchische relaties geen ‘last’ van… Hiërarchische relaties zijn relaties zou je kunnen definiëren als een relatie waarin de ene (secundaire) relatie wordt gevormd binnen de regels van, en in de ruimte die gelaten wordt door de andere (primaire) relatie. Want in die primaire relatie zijn afspraken gemaakt over de ruimte die je allebei kunt krijgen om dingen te beleven buiten de relatie om de relatie te verrijken.

Als de emotionele band, als de praktische banden door de leefsituatie of in verband met de verantwoordelijkheden (denk aan ouderschap bijvoorbeeld) niet gelijk verdeeld zijn tussen verschillende partners, dan is er niet alleen sprake van verschil omdat er natuurlijk geen twee mensen gelijk zijn.
Maar doordat er niet alleen verschil is maar dat er ook sprake is van niveau-verschil tussen die relaties. Dan wordt het makkelijk om te denken over de verschillende partners in een zekere hiërarchie. De mensen die “hoger” in de hiërarchie staan dat de primaire partners. Als we die als “primair” hebben benoemd dan betekent dit dat er andere partners zijn van een ander en (uiteindelijk) lager niveau. Die worden in deze constellatie dan als “secundair” aangeduid.

In de primaire relatie worden afspraken gemaakt over de mogelijke secundaire relatie, zoals “veto-recht” (bijvoorbeeld een veto op bepaalde personen of soorten personen), of tijdsafspraken zoals “niet in het weekend”, of seksuele gedragsregels zoals “wel neuken maar niet kussen”, of regels op emotionele diepte zoals “bij verliefdheid stopt het” of “je mag alles met ‘m doen maar je blijft niet slapen”.
Het zijn regels die als doel hebben om een gevoel van controle te bewaren. Het kunnen regels zijn die als doel hebben om bepaalde gevoelens te voorkomen, zoals twijfel aan je partner, twijfel aan jezelf, twijfel aan de liefde of juist angst voor te veel liefde.

Afspraken als communicatie stoppers

Dit soort afspraken geeft een gevoel van rust en een gevoel van controle en het risico ontstaat natuurlijk dat je door deze regels en afspraken een onterecht gevoel van veiligheid krijgt “omdat we het daar in 1992 nog over gehad hebben”. Dit soort regels kunnen er ook voor zorgen dat er “dus niet meer over gesproken hoeft te worden” en dat er juist doordat er geen gesprek meer plaats vindt over de dingen die er met anderen gebeuren verschillen gaan ontstaan in de manier waarop de herinneringen gehanteerd of herinnerd worden.

Aan de andere kant kan er -juist doordat partners in relaties het niet willen hebben over grenzen van mogelijkheden en grenzen van de eigen (emotionele) mogelijkheden- de neiging ontstaat om het dan allemaal maar onuitgesproken te laten onder het mom van persoonlijke vrijheid. Juist onder de aanhangers van RA zie je soms mensen die onder het mom van “ik wil niet hiërarchisch kijken naar mijn partners” juist een “don’t ask, don’t tell”-situatie creëren waarin er niet over de praktische en emotionele intensiteit gecommuniceerd hoeft te worden uit angst voor jaloezie.

Wat dan wel?

Mijn positie zal misschien duidelijk zijn, waarschijnlijk. De oplossing is samenwerking en communicatie -ook over lastige gevoelens als twijfel en jaloezie en angst- en beide kanten van de slinger hebben het risico dat je het nog slechts over theoretische concepten hebt (zodat je het niet hoeft te hebben over lastige gevoelens die onderhuids spelen). Gevoelens die nou eenmaal de basis vormen van dit soort “hogere school” relaties.

Franklin Veaux en Eve Rickert zeggen het wel mooi in hun boek “More Than Two: A practical guide to ethical polyamory Paperback” (sept 2014 door F Veaux & E Rickert)

Polyamorous relationships can be joyous, brimming with laughter and love. But they rarely just happen. They take work, and they require trust. communication and kindness.

Wanneer dit je aan het denken zet en jullie willen daar eens contact over opnemen…
Heb je aanvullingen of opmerkingen: plaats hieronder een reactie…

contact opnemen

Advertenties

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s