waarom doen we nou juist degenen pijn waar we het meest van houden?

Vraag: Hans, waarom doen we nou juist degenen pijn waar we het meest van houden? (N.B. ik bedoel NIET de BDSM-gerelateerde pijn)
Het korte antwoord: Omdat het zo ontzettend eng is!

Het lange antwoord

EFCT: attachment panic

De angst voor afwijzing wordt in de EFCT wel a state of attachment panic genoemd.

Wat we vaak vergeten is dat we een hele primaire angst delen mat alle zoogdieren. Een angst die zo diep zit dat we hem zelf vaak niet eens bemerken. Nee, ik heb het niet over de angst voor vuur, slangen of spinnen. Ik heb het over de angst voor afwijzing.

Een afwijzing door de horde, ‘the pack’ waarin we leven is één van de meest basale ‘primal fears’ bij zoogdieren. Logisch ook. Alléén zullen we het nooit overleven.

Als je in het brein kijkt van een warmbloedig dier dat afwijzing door groepsgenoten meemaakt, dan zie je letterlijk dat er gebieden oplichten die met pijn te maken hebben. Zo primair is het. Daarbij moeten we wel onthouden dat wij mensen, als we gevoelens meemaken -zeker als die diep in ons brein huizen-, dat dit helemaal niet wil zeggen dat we ons daar ook bewust van zijn. De afstand naar ons verbale bewustzijn is (soms letterlijk) zo groot dat we er niet eens iets over kunnen zeggen (dat is ook de reden waarom mensen met een verslaving die nog niet behandeld is echt in alle oprechtheid kunnen zeggen “dat zij helemaal geen trek voelen” maar dat ondertussen zelfs een leek kan zien dat ze inmiddels stijf staan van de craving. Veel onderzoeken naar de beleving van seksualiteit laten zien dat er slechts heel beperkt verband is tussen de opwinding die mensen ervaren en de reactie van hun geslachtsorganen bij het zien van plaatjes en filmpjes).
We weten gewoon regelmatig in onze bovenkamer niet wat we daar beneden allemaal voelen terwijl we het al aan de hele wereld hebben laten zien.

Partner = pack

Verder is in onze cultuur onze ‘pack’ natuurlijk vooral ook onze primaire relatie. Waar je vroeger een dorp had waar je alles mee deelde, delen we tegenwoordig onze intiemste gevoelens eigenlijk vooral met een paar vrienden (misschien) en verder met onze relatie… en ook dat niet altijd uit angst dus voor… inderdaad afwijzing.

En omdat die ‘pack’ tegenwoordig dus nu zo klein is, is de kans extra groot dat we graag eens wat bevestiging willen van onze partner op momenten dat hij/zij misschien even druk is, even bezig is met iets anders. Of erger nog, even bezig is met iemand anders.

Gevoeligheid

Zeker mensen gevoelige mensen, mensen die in hun jeugd alleen gelaten zijn of geen duidelijke “binding” hebben meegemaakt met hun opvoeders, zeker mensen met een likje borderline (hé, de GGZ diagnoses zijn niet zwart/wit) die kunnen heel sterk die angst beleven dat zij afgewezen worden terwijl er eigenlijk nog helemaal geen sprake is van afwijzing.

Sterker nog, het is dan vaak al lastig om een relatie aan te gaan met iemand omdat de angst dat de relatie verbroken zal worden in de weg staat om de binding met die persoon aan te gaan.

“we zijn gewoon allemaal zó bang om alleen te zijn dat we ons alleen maken”

Maar die primaire angst voor afwijzing blijft dus vaak in relaties ook sluimerend bestaan nadat er eenmaal een relatie is ontstaan. Dat zie je nogal eens aan het feit dat er nogal eens de behoefte aan liefdestestjes komt. Bijvoorbeeld: houdt hij nog wel van me als ik me niet leuk aankleed, houdt zij nog wel van me als ik me niet meer scheer, houdt hij/zij nog wel van me als ik 10 kilo zwaarder ben…

In de verliefdheidsfase is die angst nog groot (bedenk je bijvoorbeeld maar eens het eerste windje die je in het bijzijn van die ander ontsnapte, de emotionele reacties die er kunnen ontstaan door een heel klein beetje ontsnappend gas…).

Na de verliefdheid

Maar ook later in de fase waarin je elkaar al echt begon te vertrouwen kunnen er momenten zijn waarin je bevestiging nodig hebt en kan het ook zijn, omdat je inmiddels al wel een beetje vertrouwen hebt, dat je het niet alleen prettig vind om bevestiging te krijgen, er ontstaat zelfs het gevoel dat je dat nou eenmaal zou moeten ontvangen. En zelfs al is dat zo: het moment dat je ervoor begint te vechten, dat is vaak wel en moment waarop de angst voor afwijzing een lelijke deuk kan duwen in de relatie.
Roepen om aandacht eisen aan de ene kant kan een angst voor afwijzing geven aan de andere kant, en een verdedigende terugtrek reactie aan de andere kant kan er dan voor zorgen dat de ene kant weer harder gaat roepen.

Pijn doen uit angst

En als je niet uitkijkt sta je een poosje later uit angst voor afwijzing tegen elkaar te schreeuwen, doe je elkaar emotioneel pijn en geef je eigenlijk de ander vooral het signaal dat hij/zij vol-le-dig terecht bang is voor afwijzing. Soms zie je eigenlijk twee beestjes die blind van angst voor afwijzing verdedigend de stekels hebben opgezet, de stinkdier geurtjes over elkaar sproeien en dat alles overdekt met een rationeel sausje.
Misschien ken je ze wel, je zeit ze nog wel eens op verjaarsfeestjes. Lief lachend naar iedereen in de omgeving, maar als ze elkaar aanspreken is de toon snerend, misschien zelfs bijna snauwend…

Dan doen mensen elkaar inmiddels zo veel pijn…
dat het echt even werken is om het onderling vertrouwen terug te vinden…

Zie ook: Hedgehog’s dilemma

Wanneer dit je aan het denken zet en jullie willen daar eens contact over opnemen: klik dan hier
Heb je aanvullingen of opmerkingen: plaats hieronder een reactie…

contact opnemen

Advertenties

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s