ik-boodschap & nu-boodschap

English: Diagram of a dispersion prism...

Er zijn twee bekende boosdoeners in relatie-conversaties die er heel regelmatig in één enkel zinnetje uit komen: “jij bent altijd …” en dan doet het er eigenlijk niet eens mee zo toe wat er bij “…” wordt ingevuld, de rest van het gesprek kan eigenlijk nergens meer over gaan. Het is dan handig om te communiceren volgens een paar regels. Dat helpt om de verschillende lagen in communicatie beter uit elkaar te houden.
Wat er in dit zinnetje ‘mis’ is, is namelijk:

  1. “jij bent     &
  2. altijd …”

Communicatieregels

Communicatie kan je het beste laten gaan over wat iemand doet, niet over wat iemand is.
Wat je doet, namelijk, dat kan je veranderen. Gedrag is te verminderen, nieuw aan te leren, af te leren, te versterken. Wat iemand is dat is vrijwel niet echt bij te sturen. Je kan wat schaven, je kan ermee leren werken. Iemand is wat ie is en daarmee heb je dus gelijk de hoop ontnomen dat iemand in de toekomst iemand anders gaat zijn. En zelfs als je dat al zou kunnen bereiken dan krijg je een beetje dat Pink Floyd gevoel als Syd Barret gequote wordt over het effect van zijn therapie: “You re-arrange me ‘til I’m sane. You lock the door. And throw away the key. There’s someone in my head but it’s not me” … dat wil je niet als partner.
Het gaat om gedrag. Je wilt een relatie, geen heropvoeding.


het gaat om NU

Praat in het hier-en-nu. Je hebt het niet over “altijd” je hebt het per definitie over “nu”. Wanneer iemand jou werkelijk altijd verkeerd zou begrijpen dan had je niet eens de je zin te beginnen. Ooit is het blijkbaar anders geweest en meer dan dat, blijkbaar heb je de hoop dat het in de toekomst weer anders gaat worden.
Praat over wat je nu voelt. Of praat misschien over wat je nu voelt als je terug denkt aan een periode (met een begin en een eind). Dus één van de meer ‘killing’ woordjes in dit soort conversaties is “altijd”, zeker in combinatie met “jij”)


Geef ik-boodschappen

Ik-boodschappen gaan over jou. Jouw gevoel is namelijk jouw verantwoordelijkheid en geeft onder andere jouw kwetsbaarheid waar jij ook jouw verantwoordelijkheid voor neemt.

(zonder kwetsbaarheid geen moed)

Ik-boodschappen geven uitleg. Ze verwijten niet, het zijn geen eisen of dwingen niks af. De reactie van de ander is de verantwoordelijkheid van de ander en zo kom je gelijkwaardig tegenover elkaar te staan.
Ik-boodschappen geven een handleiding van jouw gevoelsleven en zijn misschien ook wel een aanloop naar een vraag die je wilt stellen: een vraag om uitleg zodat je dingen beter kunt begrijpen of scherper kunt zien, òf een vraag om ander gedrag waar jij je gelukkiger door denkt te voelen in de toekomst..

ik hoor jouw woorden, ik zie jouw gedrag, dat geeft mij mijn gevoel dat ik op dit moment voel. Ik vraag na of ik dat goed heb gehoord en gezien (zodat er geen misverstand over kan bestaan) en dan vraag wat jij daar van vindt en mogelijk vraag ik ook om ander gedrag in de toekomst. Ander gedrag dat mij hopelijk een ander gevoel -en daarmee ander gedrag- zal gaan geven)


Vráág als je vraagt

Als ik vráág om (ander) gedrag in de toekomst dan draait het er daarbij om dat je ook daadwerkelijk een vraag stelt, niet een opdracht geeft of gedrag afdwingt. Het gaat er namelijk om dat iemand dat gedrag uit eigen beweging voor jou doet. Het is na jouw vraag vervolgens helemaal aan de ander om te bepalen of hij/zij dat gedrag wil gaan doen dat jou in de toekomst een ander gevoel zou moeten gaan geven.
Het effect van ik-boodschappen is dat je het kunt gaan hebben over jouw emoties in plaats dat je jouw emoties op elkaar afvuurt als een projectiel.
Hou jezelf in het volgende gesprek bijvoorbeeld eens aan het script dat aan het einde van deze pagina staat.


Herstel van gelijkwaardigheid

En als laatste tip: Wanneer je iets ‘moeilijks’ gaat zeggen zoals negatieve kritiek op gedrag. Of wanneer je gaat praten over het gedrag van de ander dat jou een onaangenaam gevoel geeft: bedenk je dan vervolgens even waar je het als afsluiter met de ander over wilt hebben. Iets dat de ander goed doet iets dat waardeert bij de ander. Dat is belangrijk voor het herstel van gelijkwaardigheid. Wanneer je iemand opmerkingen maakt over zijn/haar gedrag dan ga je als het ware even boven iemand staan. Dat kan je op een goeie manier doen of op een foute manier. In alle gevallen ga je even boven iemand staan. Het kan belangrijk zijn om daarna juist de gelijkwaardigheid te herstellen door even te benadrukken dat jij ook fouten maakt waar het over kan gaan of dat de ander iets anders erg goed doet (beter dan jij).


Het script van de ik-boodschap

“Ik hoor je zeggen <herhaal letterlijk wat er gezegd werd> en ik zie <beschrijf de dingen die iemand doet op dat moment -rood aanlopen, huilen, tandenknarsen o.i.d.- of ander gedrag dat relevant is in jouw ogen over de manier hoe dat gezegd wordt> dat geeft mij het gevoel dat jij je in mijn ogen <vul de emotie in die iemand uitstraalt> voelt. Zie ik dat goed?” -door te eindigen met een vraag of je het goed ziet geef je de ander een kans gelijkwaardig over gedrag te gaan praten-

“Ik snap dat jij jezelf <herhaal die emotie> voelt… Als jij dit zo <zegt/doet> dan voel ik mij daardoor <vul de emotie in die jij door dat gedrag krijgt>”

eventueel, als je graag wilt dat iemand iets anders zou doen in de toekomst kan je dan vragen:

“zou jij er voor mij in de toekomst op willen letten dat je <het gedrag dat jij wenselijker vindt> doet? Dat zou mij meer het gevoel geven dat <vul het gevoel in dat jij hoopt te krijgen als de andere meer het wensgedrag zou doen>”


Ik hoop dat deze manier van praten met elkaar jullie ene beetje helpt om zonder nodeloos (!) gedoe met elkaar te praten.
En reken maar dat dit in het begin errug “onwennig” voelt (minstens), dat hoort erbij. Maar het is wel een manier om in ieder geval weer te gaan praten op basis van gelijkwaardigheid.

Als ik kan helpen dan hoor ik dat graag:

klik hier voor de contactpagina

Advertenties

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s